Japonia samurajów, katana, Tachi, miecz. Samurai sword, Nihonto

WPROWADZENIE

" Gunki Monogatari (軍記物語 , Kronika wojenna ) – gatunek japońskiej literatury, tworzony głównie w okresach Kamakura i Muromachi , skupiający się na wojnach i konfliktach, zwłaszcza wojnach domowych toczących się w latach 1156–1568. Przykładami tego gatunku są Hogen Monogatari i Heiji Monogatari . Najbardziej znanym Gunki Monogatari jest Heike Monogatari.

W przeciwieństwie do ich odpowiedników z okresu Heian, takich jak Genji Monogatari , wiele średniowiecznych opowieści o wojownikach nie ma konkretnych autorów i zazwyczaj były tworzone przez wiele osób. Autorzy nie pisali historii od początku do końca, lecz wielokrotnie je edytowali i przepisywali [... ] "

[ Wikipedia ]

W średniowiecznej Japonii, na przełomie epok Heian i Kamakura, klasa wojowników ugruntowała swoją dominującą pozycję w społeczeństwie i utrzymała ją aż do czasów nowożytnych. Administracja cesarska, oraz wspierająca ją arystokracja dworska stopniowo traciły władzę w następstwie serii buntów, powstań i wojen, do których doszło w latach 1156, 1160, 1180–1185, oraz w 1221 roku. Wydarzenia te zostały przedstawione w nowym gatunku literackim Gunki, czyli w Kronikach Wojennych.

Na przestrzeni kolejnych czterech stuleci przekazy ich tekstów ewoluowały. Pierwotnie prawdopodobnie miały formę pisemną, później zaadaptowano je do recytacji przy akompaniamencie lutni Biwa. Różnice w gustach wykonawców oraz odbiorców znacząco wpłynęły na powstanie rozmaitych wariantów tych dzieł. Uważa się, że do końca XVI wieku wszystkie one przybrały już ustaloną formę.

W syntetycznym przedstawieniu tę formę opowieści, z pewnością nie historycznej relacji, można opisać w następujący sposób :

Kroniki Gunki, a właściwie Gunki Monogatari - Opowieści wojenne, to fundamentalny gatunek tradycyjnej literatury japońskiej, który narodził się na przełomie okresów Heian i Kamakura. Są to utwory z pogranicza epiki historycznej, kronik oraz literatury pięknej, które opisują krwawe konflikty wewnętrzne walk o władzę, oraz narodziny i dominację klasy samurajów.

Najważniejsze cechy gatunku

Prawda historyczna połączona z fikcją : Opisywani bohaterowie, oraz bitwy są autentycznymi postaciami i wydarzeniami, ale autorzy swobodnie fabularyzowali dialogi, detale pojedynków, oraz motywacje przywoływanych uczestników opowieści.
Wpływ buddyzmu i Zasada nietrwałości : Dzieła te są głęboko zakorzenione w filozofii buddyjskiej. Ukazują, że potęga, bogactwo i chwała są ulotne, a potężne rody ostatecznie upadają pod wpływem złej karmy.
Budowa etosu samurajów: To właśnie w Gunki Monogatari po raz pierwszy skodyfikowano ideały, które później złożyły się na kodeks Bushido : bezwzględną lojalność wobec pana, honor, gotowość do poświęcenia życia, oraz rytualne samobójstwo Seppuku.
Ustna tradycja - Biwa hoshi : Choć większość z tych opowieści funkcjonowała na początku jako pisane księgi, z czasem zaczęły być przekazywane w formie śpiewanej i recytowanej przez niewidomych mnichów Biwa Hoshi, którzy wędrowali po kraju, grając na lutniach Biwa.

Najważniejsze dzieła Gunki-Monogatari

Heike Monogatari - Opowieść o Heike : najsłynniejszy epos japoński opisujący wojnę Gempei 1180–1185, pomiędzy rodami Taira (Heike) i Minamoto (Genji).
Hogen Monogatari i Heiji Monogatari – kroniki wcześniejszych konfliktów między frakcjami arystokracji dworskiej końca Heian, powstania Hogen 1156 i Heiji 1159-1160.
Jokyu Monogatari – kronika wojny ery Jokyu 1221, pierwszego wielkiego starcia zbrojnego pomiędzy Dworem cesarza Go-Toby, a szogunatem Kamakura klanu Hojo.
Taiheiki - Kroniki Wielkiego Pokoju – opowieść z XIV wieku opisująca walki między Dworem Północnym i Południowym.

Niniejsze opracowanie zawiera wybrane fragmenty trzech kronik Gunki opisujących konflikty Hogen i Heiji, oraz wojnę Jokyu w której cesarz Go-Toba podjął nieudaną próbę obalenia władzy szogunatu Kamakura.

Gunki Monogatari

Opowieści Wojenne